De pil kwestie van 1967

David versus Goliath

Zoals in de pagina’s van het NTvG tot uitdrukking komt, was 1967 een zeer bewogen jaar voor James Defares, met een aantal negatieve en positieve effecten op zijn verdere carrière.

Wat was het geval?

Begin 1967 stuurde Defares een stuk over het thema ‘de anticonceptiepil en veroudering’ naar de redactie van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde met het verzoek om het te plaatsen in de rubriek ‘Ingezonden mededelingen’.

Indien aan dit verzoek gehoor zou zijn gegeven, was er niets aan de hand geweest.

De redactie

De redactie was echter unaniem van oordeel dat het artikel ‘zeer belangrijk’ was en plaatste het als hoofdartikel. Hiermee had je meteen de poppen aan het dansen!

Aangezien de portee van het stuk was dat de ‘pil’ leidde tot vervroegde veroudering door onderdrukking van de eierstokfuncties sprong de pers erop als een bok op de haverkist.

Binnen de kortste keren verschenen (knipseldienst) 400 krantenartikelen over dit thema en over de felle reacties van Organon en haar woordvoerders in academia. Het meest memorabele was dat van het communistische dagblad De Waarheid met als schreeuwende kop: Professor Defares in de Clinch met het Grootkapitaal!

De pers

Omdat door alle commotie in de pers honderdduizenden vrouwen acuut stopten met het gebruik van de ‘pil’, zouden er, volgens de pers, duizenden ongewenste zwangerschappen zijn ontstaan. Eén krantenkop schreeuwde op de frontpagina: Professor Defares nog erger dan de paus!

Van de voor- en nadelen die deze affaire voor zijn verdere carrière had noemt hij slechts een enkel aspect.

Defares kreeg een verbod opgelegd om colleges te geven aan medische studenten. (Men was kennelijk bevreesd dat Defares de derdejaars studenten zou hersenspoelen met zijn gevaarlijke ideeën.)

Dit was een geluk bij een ongeluk, aangezien hij (zoals trouwens vele collega’s) een enorme hekel had aan het wekelijks college geven.

The international Society of Regenerative Therapies

Zijn carrière kreeg een onverwachte wending door de uitnodiging van professor Paul Niehans uit Bazel om toe te treden tot de zeer ‘selecte’ medische club The international Society of Regenerative Therapies.

De naaste medewerker van deze beroemde celtherapeut en chirurg professor Niehans (arts van o.a. Adenauer, paus Pius XII, et), Dr. F. Merckelbach uit Rotterdam had hem namelijk met een bezoek vereerd vanwege het feit dat hij – in zijn woorden – uitermate onder de indruk was geraakt door de ‘briljante’ wijze waarop Defares in de pagina’s van het NTvG tegen de aanvallen van Organon en haar hooggeleerde medestanders had verdedigd.

Dit vormde het begin van zijn actieve belangstelling voor biogeriatrie en biogerontologie.

The Control of Aging and its Diseases

De publicatie van zijn boek The Control of Aging and its Diseases een jaar later leidde tot contacten met vooraanstaande wetenschapper , onder wie de Nobelprijswinnaars professor Linus Pauling en professor Frank Macfarlane Burnet.

Laatstgenoemde maakte melding van zijn werk en kliniek in een artikel over veroudering in de Sunday Times (1973)

Dankzij het besluit van de redactie van de NTvG om zijn artikel als hoofdartikel te plaatsen, werd het verloop van zijn carrière zeer ingrijpend gewijzigd.

In 1977, tien jaar na het NTvG artikel, nam Defares definitief afscheid van de universiteit en van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek.

Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op: 16 augustus 2011